ದಾಮೋದರ ಅಷ್ಠಕ
(ಪದ್ಮ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವ್ರತ ಮುನಿಗಳ ಹಾಗು ನಾರದ ಮತ್ತು ಶೌನಕ ಮುನಿಗಳ ಸಂವಾದದ ಪದಗಳು )
ನಮಾಮಿಶ್ವರಾಂ ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದ ರೂಪಂ
ಲಸತ್ ಕುಂಡಲಾಂ ಗೋಕುಲೆ ಬ್ರಜಮಾನಂ
ಯಶೋಧಾ-ಭಿಯೊಲುಖ್ಹಾ ಲಾಧ-ಧವಮಾನಂ
ಪರಾಂಮೃಷ್ಠಂ ಅತ್ಯಂತತೊ ಧೃತ್ಯ ಗೋಪ್ಯ ।।೧।।
ನಾನು ನಮಿಸುವೆನು ಪರಮ ಈಶ್ವರನಾದ "ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ"ನಿಗೆ, ಯಾರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ರೂಪನಾಗಿರುವನೋ. ಅವನ ಮತ್ಸ್ಯಾಕಾರದ (ಮಕರ) ಕುಂಡಲಗಳು ತೂಗಾಡುತ್ತಾ, ಕೆನ್ನಯ ಮೇಲೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾದ ಗೋಕುಲ ಧಾಮದಲ್ಲಿ,ಹೊರಳು-ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ ಮೊಸರಿನ ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ಓಡೆದು,ಮಜ್ಜಿಗೆ ಕಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುಂಡವನ್ನು ಕುಡುಗೋಲಿನಿಂದ ಓಡೆದು, ತಾಯಿಯಾದ ಯಶೋಧೆಯ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೆದರಿ, ಮಜ್ಜಿಗೆಯ ಕುಡುಗೋಲಿನ ಮೇಲಿಂದ ಎಗರಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೋ ಯಶೋಧೆ ಕೃಷ್ಣನಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹಿಡಿದಳು.
ರುದಂತಾo ಮುಹ್ಹುರ್ ನೇತ್ರ - ಯುಗ್ಮಂ ಮೃಜಂತಾಂ
ಕರಾಂ ಭೋಜ -ಯುಗ್ಮೇನ ಸಾತಂಕ-ನೇತ್ರಾಂ
ಮುಹು-ಸ್ವಾಸ-ಕಂಪಾ-ತ್ರಿರೇಖಾಂಕ ಕಂಠ
ಸ್ಥಿತೈ-ಗ್ರೈವ ದಾಮೋದರಂ ಭಕ್ತಿ-ಭದ್ದಂ ।।೨।।
ನಾನು ನಮಿಸುವೆನು ದಾಮೋದರನಿಗೆ, ಯಾರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕೈಲಿದ್ದ ಕೋಲಿಗೆ ಹೆದರಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ-ಮತ್ತೆ ಎರಡೂ ಕರಕಮಲಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಭಿಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಬಿಕ್ಕಿ-ಬಿಕ್ಕಿ ಅಳುವ ಕಂಪನದಿಂದ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗೆರೆಗಳಾಗಿ ಧರಿಸಿರುವ ಆಭರಣಗಳೂ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಾಗು ಯಾರ ಉದರವು (ಹೊಟ್ಟೆಯು) ತಾಯಿಯಾದ ಯಶೋಧೆಯ ಪುತ್ರ-ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಂದಿತವಾಗಿದೆಯೋ.
ಇತಿದ್ರಿಕ್ ಸ್ವ-ಲೀಲಾಭಿರ್ ಆನಂದ-ಕುಂಡೆ
ಸ್ವ-ಘೋಷಂ ನಿಮಜ್ಜಂತಂ ಅಖ್ಯಪಯಂತಂ
ತಡಿಯೇಸಿತ-ಘ್ನೇಶು ಭಕ್ತ್ಯರ್ ಜಿತತ್ವಂ
ಪುನಃ ಪ್ರೇಮತಸ್ತ್ವಂ ಸತಾವೃತ್ತಿ ವಂದೇ ।।೩।।
ಯಾರು ತನ್ನ ಈರೀತಿಯಾದ ಬಾಲ್ಯ-ಲೀಲೆಗಳಿಂದ ಗೋಕುಲವಾಸಿಗಳನ್ನು ಆನಂದ-ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿರುವನೋ ಹಾಗು ಈ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಮೂಲಕ ಭಕ್ತ್ಯಾಭಿಲಾಶಿಗಳಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಐಶ್ವರ್ಯ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಿoದಲ್ಲ ಕೇವಲ ಪ್ರೇಮದಿಂದಲೇ-ಯೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿರುವನೋ, ಆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವರೂಪನಾದ ದಾಮೋದರನಿಗೆ ಪುನಃ-ಪುನಃ ವಂದಿಸುವೆನು.
ನಾ ಚಂನ್ಯಮ್ ವೃಣ್ಣೆ-ಹಂ ವರೇಶಾದ ಅಪೀಹ
ಇದಂ ತೆ ವಪುರ್-ನಾಥ! ಗೋಪಾಲ-ಬಾಲಂ
ಸದಾ ಮೇ ಮನಸ್ಯೈ ಆವಿರಾಸ್ಥಂ ಕಿಮ್ ಅನ್ಯೈಃ ।।೪।।
ಹೇ ದೇವ! ನೀನು ವರಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾಗಿರುವೆ, ಆದರೆ ನಾನು ಮೊಕ್ಷವನ್ನಿಚ್ಚಿಸುತಿಲ್ಲ, ವೈಕುಂಠ-ಸ್ಥಿರವಾಸವನ್ನಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬೇರಾವುದೇ ವರವನ್ನಲ. ಹೇ ನಾಥ! ನಿನ್ನ ಗೋಪಾಲ-ಬಾಲ ರೂಪವು ಹೇಗೆ ಬೃಂಧಾವನದಲ್ಲಿಯಿರುವುದೂ ಅಂತಹ ರೂಪವು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಲಿ, ಹೀಗಿರುವಾಗ ಬೇರಾವ ವರಗಳಿಂದ ನನಗೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ಇದಂ ತೆ ಮುಖಾಂಭೋಜಂ ಅವ್ಯಕ್ತ-ನೀರ್ಲೈ
ವೃತಂ ಕುಂತಲೈ ಸ್ನಿಗ್ದ - ರಕ್ತೈ ಚ ಗೋಪ್ಯ
ಮುಹ್ಸು ಚುಂಬಿತo ಭಿಂಬ -ರಕ್ತ ಧರಂ ಮೇ
ಮನಸ್ಯಾ-ಆವಿರಸ್ತಂ-ಅಲಂ -ಲಕ್ಷ-ಲಾಬೈಃ ।।೫।।
ಹೇ ದೇವ ! ನಿನ್ನ ಮುಖ-ಕಮಲದಲ್ಲಿ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಶೃಂಗಾರಗೊಂಡ ಗುಂಗುರು ಮುಂಗುರುಳುಗಳು, ತಾಯಿಯ ರಕ್ತ ವರ್ಣದ ಬಿಂಬ ಫಲಗಲಕಾಂತಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತುಟಿಗಳ ಚುಂಬನದಿಂದ,ಇಂತಹ ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯವು ಸದಾ
ನನ್ನ ಮನಸಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರಲಿ, ಬೇರೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲಾಭಗಳು ನನಗೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಮೋ ದೇವ ! ದಾಮೊದರಾನಂತ ವಿಷ್ಣೋ !
ಪ್ರಸೀದ ಪ್ರಭೋ! ದುಖಃ-ಜಲಾಬ್ಧಿ-ಮಘ್ನಂ
ಕೃಪಾ-ದೃಷ್ಠಿ ವೃಷ್ಟ್ಯತಿ - ಧೀನಂ ಬತಾನು
ಗೃಃಹ್ನೆಶು! ಮಾಮ್ ಅಜ್ಞ್ಯಾಂ ಏಧಿ ಅಕ್ಷಿ-ದೃಶ್ಯಃ ।।೬।।
ನಮಿಸುವೆನು ಓ ದೇವ ! ಓ ಭಕ್ತ-ವತ್ಸಲ ದಾಮೋದರ ! ಓ ಅನಂತ, ಯಾರು ಅನನ್ಯ ಅಪರಿಮಿತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವನೋ ! ಓ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣೋ ! ಓ ಸರ್ವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಈಶನಾದ ಪ್ರಭುವೇ ! ನನ್ನಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು ! ನಾನು ದುಃಖ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮುಳಿಗಿದ್ದೇನೆ - ನಿನ್ನ ಕೃಪಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಧೀನನಾಗಿ ಶರಣನಾಗಿರುವ ಈ ಆತ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದರಿಸು ಹಾಗು ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೊಡು.
ಕುವೆರಾತ್ಮಜೌ ಭದ್ದ -ಮೂರ್ತ್ಯೈವ ಯದ್ತತ
ತ್ವಯ ಮೋಚಿತೌ ಭಕ್ತಿ-ಭಜೌ ಕೃತೌಚ
ತಥಾ ಪ್ರೇಮ ಭಕ್ತಿಂ ಸ್ವಕಾಂ ಮೇ ಪ್ರಯಚ್ಚ
ನ ಮೋಕ್ಷೆ ಗ್ರಹೋ - ಮೆಸ್ಥಿ ದಾಮೊದರೇಹ ।।೭।।
ಹೇ ದಾಮೋದರ ! ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರಳು-ಕಲ್ಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ್ದರೂ, ನೀನು ನಾರದರಿಂದ ಶಪಿತರಾಗಿ ಮರಗಳಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಕುಬೇರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು (ನಳಕೊಬರಿ , ವಣಗ್ರಿವ) ಶಾಪವಿಮೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ಗೋಕುಲ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಸಿ ಗಲಾಗುವಂತೆ ವರಕೊಟ್ಟಿರುವೆ, ಅದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಧೀನ ಆತ್ಮನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರೇಮ-ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಇದೆ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪರಮ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶ, ಬೇರಾವುದೇ ಮೋಕ್ಷಾಕಾಂಕ್ಷೆಯೂ, ಗ್ರಹ ಅಧಿಪತ್ಯವೋ(ದ್ರುವನಂತೆ) ನನಗೆ ಅಭಿಲಾಷೆಯಿಲ್ಲ.
ನಮಸ್ತೆಸ್ತು ದಾಮ್ನೆ ಸ್ಫುರ ದೀಪ್ತಿ ಧಾಮ್ನೆ
ತ್ವದಿಯೋದರಾಯಾತ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಧಾಮ್ನೆ
ನಮೋ ರಾಧಿಕಾಯೈ ತ್ವದೀಯ ಪ್ರಿಯಾಯೈ
ನಮೋನಂತ-ಲೀಲಾಯ ದೇವಾಯ ತುಭ್ಯಂ ।।೮।।
ಓ ದಾಮೋದರ ! ನಿನ್ನ ಉದರವನ್ನು ಬಿಗಿದಪ್ಪಿರುವ ಆ ಭಕ್ತಿ-ಭಂದನದ ದಾರಕ್ಕೆ(ಹಗ್ಗಕ್ಕೆ) ಪ್ರಣಾಮಗಳು ! ಹಾಗು ನಿನ್ನ ಉದರಕ್ಕೂ ಪ್ರಣಾಮಗಳು, ಯಾವುದು ಆ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಂತಿಗೆ ಶ್ರೋತವೂ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆಧಾರವೋ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಿಸುವೆನು ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಧಿಕೆಗೆ, ಯಾರು ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರಳೊ (ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಉದರವನ್ನು ಭಂದಿಸುವವಳೂ), ಹಾಗು ನಿನ್ನ ಅನಂತ, ಅಧ್ಭುತ ಲೀಲೆಗಳಿಗೂ ನನ್ನ ಪ್ರಣಾಮಗಳು.
